26 september 2024
Marijke Hanegraaf heeft elke donderdagmiddag van 14.00 tot 17.00 uur spreekuur in het PcN. Tijdens het spreekuur neemt Marijke een op een je gedichten met je door.
Zij deed dit in 2013 en 2014 ook al toen zij stadsdichter van Nijmegen was, en in 2022 bleek opnieuw dat er voor dit spreekuur veel interesse bestaat.
Via [email protected] maak je een afspraak voor 5, 12, 19 of 26 september.
25 september 2024
Vanaf woensdag 25 september 2024 verzorgt dichter en schrijfdocent Monica Boschman een cursus gedichten schrijven. Zes bijeenkomsten op een inspirerende plek, tussen de bundels in het PcN. (Foto: Armand Laméé)
Naar een hoger plan
De cursus is een stimulans om anders naar je eigen poëzie te kijken, nieuwe wegen te bewandelen en je gedichten naar een hoger plan te brengen. Zes woensdagmiddagen en de weken ertussen werk je aan eigen gedichten. De thema’s die bij jou horen, dienen zich aan in opdrachten en oefeningen. Vanuit je aantekeningen werk je verder. Beelden, ritme, rijm, witruimte, perspectief en enjambementen, het komt allemaal werkenderwijs aan bod. Soms wat theorie, maar vooral een ontdekkingstocht, samen met de andere deelnemers.
Taal loopt op het begrip vooruit
“De werkelijkheid laat zich niet vangen in taal. In elke poging raak je iets kwijt, tot je voorbij de taal gaat en de poëzie ontdekt. In gedichten vind je taal om jezelf en de wereld om je heen beter te begrijpen. Of jezelf in die wereld.” Dichter en schrijfdocent Monica Boschman ziet poëzie als een diepere taal, die vaak vooruitloopt op het begrip. Ze nodigt je uit je in deze taal - voorzichtig of ongebreideld - onder te dompelen en zo een gebaar te maken, in woorden.
Praktisch
Er kunnen zes tot tien mensen deelnemen. De kosten zijn 90 euro.
Zes woensdagmiddagen van 14.30 -17.00 uur: 25 september, 2, 16 en 30 oktober, 13 en 27 november. Aanmelden via [email protected].
21 september 2024
Een leuk aspect van de Poëziewandeling is dat elke gids de wandeling anders aanpakt. Deze maand zijn poëzieliefhebbers op 21 september in de gelegenheid om met dichteres Marijke Hanegraaf mee te lopen. Zij was stadsdichter, won de Nijmeegse Literatuurprijs en werd met haar eerste dichtbundel genomineerd voor de C.Buddingh'prijs. Haar werk is op een aantal plekken in en rond Nijmegen te vinden.
De poëziewandeling, die elke derde zaterdag van de maand vanaf het PcN plaatsvindt, komt op plekken waar zelfs rasechte Nijmegenaren nauwelijks bekend mee zijn. Verborgen in een van de kronkelige zijstraatjes van de historisch bewaard gebleven Lange Hezelstraat bevindt zich de Sint Jacobskapel, die rond 1400 gebouwd is als onderdeel van een gasthuis, dat inmiddels is verdwenen. Zelfs als je er in de buurt woont, zul je waarschijnlijk bekender zijn met het ‘Vogelhofje’, dat zich ernaast bevindt; een blinde muur met vele veelkleurige vogelhuisjes, waar vroeger nog veel gesteggel over is geweest.
Jacobsschelp op de deur van de kapel
Bij de deur van de Sint-Jacobskapel, waarop een schelp bevestigd is uit het Noord-Spaanse bedevaartoord Santiago de Compostella, staan we even stil en is het tijd voor een gedicht van Marijke Hanegraaf. Het gedicht Op een wandeling een woord lijkt erover te gaan dat je als pelgrim de betrokkenheid, het ‘heilige gevoel’ en de concentratie niet altijd kunt vasthouden tijdens de uitputtingsslag, want je bent ook maar een mens. Op grappige wijze beschrijft ze de hersenspinsels en de observaties waaraan je tijdens zo’n ellenlange tocht niet ontkomt.
Op een wandeling een woord
Als ze zich halverwege de tocht bukt om de veters
van haar wandelschoenen aan te halen
valt haar een woord toe: mineraalaggregaat.
Dat het juist dit is. En hier, tussen water en weiden.
Al klinkt het licht, het komt uit de donkere
maakbaarheid van een wegdek op haar af.
Waarom niet cichorei, zo devoot blauw als die
naast het asfalt staat te bloeien, of desnoods loopvogel
had haar tred haar hoofd niet leeg kunnen houden?
Nu het er is, gaat het niet meer weg.
Ze is te moe om het te weerstaan, strekt haar benen
strekt het hele weerbarstige samenstel dat lichaam heet
en dat ze voedt met extra zink tegen verkoudheid
magnesium tegen spierkramp en geloof in de werking
van een rubelieten hangertje. Het woord loopt goed.
Marijke Hanegraaf
Uit sommige woorden kun je opmaken dat Hanegraaf een verleden heeft als analyste voor het farmaceutisch bedrijf Organon. Maar wil je weten wat ze werkelijk met het gedicht bedoelde? Je kunt het haar zelf vragen op 21 september. Om 11 uur start de wandeling vanuit het PcN.
De maandelijkse poëziewandeling wordt beurtelings verzorgd door Meja Spaargaren, Marijke Hanegraaf, Jan Verhoeven en Willeke Roerdinkholder. Elk van hen is op zijn/haar eigen manier verbonden met poëzie en de historische stad Nijmegen.
Aanmelden kan via [email protected].
Ook is het mogelijk om onder begeleiding van een van de gidsen met een eigen groep de poëziewandeling te lopen. Hiervoor kun je contact opnemen met Jan Verhoeven, coördinator van de gidsen, via [email protected].
7 september 2024
In Lunchpauze Poëzie*) bespreekt Wim van Til het werk dat in de achterliggende maand toegevoegd is aan de collectie van het PcN: nieuw werk van dichters, essayisten, redacteuren en samenstellers. In de editie van september zijn dat o.a. de jongste edities van De Parelduiker en MUGzine, debuten van Myriem El-Kaddouri en Marga Smeets, de tweede bundel van Oscar Tops en een speciale uitgave met gedichten van Mieke Schlamann.
Er is ook een gastdichter! Job Stufkens licht zijn jongste bundel toe, Daidalos' demonen en luchtkastelen.
U bent van harte welkom op 7 september a.s. tussen 12.00 en 13.30 uur. Neem gerust uw middagboterham mee, meepraten met volle mond is geoorloofd.
Deze nieuwe aanwinsten zijn naderhand te raadplegen in een aparte boekenkast in het PcN.
5 september 2024
September: glas
Het PcN houdt elke eerste donderdag van de maand om 20.00 uur een open podium en elk open podium heeft een eigen thema. Willemijn van den Geest en Kyrke Otto zijn de presentatoren van het Open Podium in de Sint Nicolaaskapel te Nijmegen. Meld je aan via [email protected] als je deel wilt uitmaken van de line-up.
Evenals het publiek zijn de dichters ook heel uiteenlopend: van absolute beginners tot gevestigde namen, die het ditmaal dus over glas gaan hebben.
Een avond om nu alvast in je agenda te zetten! Ook als je komt luisteren.
Enkele aandachtspunten: in de Sint Nicolaaskapel is geen toilet aanwezig. Toiletbezoek kan in de pauzes in de parkeergarage (Kelfkensbos) of bij de Lindenberg. Neem eventueel nog wat warme kleding mee.
1 september 2024
Mens en machine ontrafeld
De menselijke relatie met de digitale wereld, daar gaat het over tijdens het de dichtkunst overstijgende Poëziefeest, dat op zondag 1 september van 14.00 – 18.00 uur plaatsvindt in en rond Dat Bolwerck - Huis voor kunst en gedachten. Het is festival waarbij dichters samen met andere kunstenmakers een bepaald thema bespreken en uitbeelden. Ditmaal gaan ze aan de slag met het aloude thema mens en machine. Het feest maakt tevens een link met de tentoonstelling Folding Ambivalence, die eveneens in Dat Bolwerck te bezichtigen is en dezelfde materie behandelt.
De niet in een hokje te vangen muziek van Astronaut is te horen. Deze Nederlandstalige alternatieve rockband is het muzikale project van songwriter, zelfbenoemd dagdromer en amateurfilosoof Achterhoeker Pelle Bast, die grote thema’s bezingt met humor en lichtheid.
De gasten zijn bekend:
Muziek & Poëzie | Astronaut
Waarneming & Poëzie | Jan Bor
Zingeving & Poëzie | Hans Alma
Dichter-van-dienst | Astrid Lampe
De organisatie van het Poëziefeest ligt bij voormalig Zutphens stadsdichter Eke Mannink, Poëziecentrum Nederland en Dat Bolwerck. De entree bedraagt 10 euro voor jongeren tot en met 25 jaar en voor alle anderen 20 euro. Tickets te koop via https://www.datbolwerck.nl/agenda/poezie-feest---mens-machine.
1 september 2024
Zondag 1 september vanaf 14.00 uur speelt Peter Vermaat zijn voorstelling Slauerhoff, dichter van een onvervuld verlangen in het PcN. Het is een theatrale vertelling over het leven van Jan Slauerhoff, de verdoemde dichter, die alleen in zijn gedichten kon wonen.
Slauerhoff
Slauerhoff (1898-1936) werd in Leeuwarden geboren. In deze stad en op Vlieland heeft hij zijn jeugd doorgebracht. Tijdens zijn leven was hij scheepsarts, dichter en schrijver van romans en verhalen. Door zijn onrustige natuur voelde hij zich nergens thuis. Was hij op het land dan wilde hij naar zee, was hij op zee dan wilde hij naar het vaste land. Misschien was het eiland Vlieland de enige plek waar hij tot rust kwam. Hij was een onzekere, breekbare man die zich nors en onverschillig kon gedragen. Hij worstelde met zijn ambities en verlangens, werd gekweld door geldzorgen en verloren liefdes, maar als arts was hij vol zorg voor zijn patiënten. Hij was slordig, nonchalant en provocerend. Hij schiep chaos in de orde en werd gedragen door een heimwee naar het onbereikbare.
Peter Vermaat
Met levensgrote poppen en een masker brengt Peter Vermaat zijn verhaal tot leven. Peter Vermaat is theatermaker, spoken word-performer (voordrachtskunstenaar), dichter en verteller met poppen en maskers.
Maak een reservering via [email protected] of koop een ticket via https://shop.ikbenaanwezig.nl/tickets/event/slauerhoff-dichter-van-een-onvervuld.
24 augustus 2024
Peter Verhelst
Peter Verhelst (Brugge, 1962) won dit jaar De Grote Poëzieprijs voor zijn bundel Zabriskie (2023), de prijs voor de beste dichtbundel van het afgelopen jaar. Meer dan genoeg reden om deze reeds ruim gelauwerde Vlaamse dichter bij Het Betere Werk onder de aandacht te brengen in het PcN. Hierbij duiken Willemijn van den Geest en Wim van Til in het werk van een dichter of een bundel die onlangs in het nieuws is geweest.
Waar stevenen we als mensheid op af? Die vraag staat centraal in dit bekroonde werk. Zabriskie is behalve de titel van Verhelsts bundel ook een uitkijkpunt in de Amerikaanse woestijn Death Valley. Death Valley is een van de heetste delen van de aarde, dus je zou kunnen zeggen dat Verhelst een kijkje neemt in het extreme, het helse, het verlorene. Maar het is niet alleen maar hellevuur en verdoemenis in Zabriskie . Het is ook een sprookjesachtige ode aan hoop, kunst, aan beelden, aan de poëzie. Goed, we gaan ten onder, maar zelfs dàt kan op een bepaalde manier ontzagwekkend mooi zijn.
Zabriskie is het laatste deel van een dystopische trilogie, die begon met Zon (2019) en 2050 (2021). "Beginnen en opnieuw beginnen. Zo hartverscheurend mooi kan dat zijn, bewijst Zabriskie van Peter Verhelst", luidt het oordeel van de jury die hem De Grote Poëzieprijs toekende. Sinds zijn debuut met de dichtbundel Obsidiaan in 1987 ontving Verhelst voor zijn werk ook veel andere prijzen, waaronder De Gouden Uil, de Vlaamse Cultuurprijs en de F. Bordewijk-prijs.
Deelnemers kunnen zich hieronder via een e-mail aanmelden. Ter voorbereiding op de bijeenkomst krijgen zij één week van tevoren een digitaal dossier toegestuurd. Ook is deze bundel voor deelnemers te raadplegen in het PcN. Vraag ernaar bij de balie.
17 augustus 2024
Wie denkt dat de poëziewandeling altijd hetzelfde is en steeds langs dezelfde gedichten op muren gaat, komt bedrogen uit. De wandeling door de binnenstad van Nijmegen die het PcN elke derde zaterdag van de maand houdt, doet vaak ook een dichter van vlees en bloed aan. Deze maand vindt de wandeling op zaterdag 17 augustus vanaf 11 uur plaats. Gids Meja Spaargaren neemt je mee naar bijzondere plekken waar gedichten geplaatst zijn, en bijzondere locaties waar dichters inspiratie vonden.
Soms gaat de route langs Hans Rothuizen
De bewolking van de ochtend is inmiddels helemaal verdwenen en onder de felle mei-zon begeven we ons via een paar smalle naar beneden lopende paadjes naar dichter Hans Rothuizen. Bij het arriveren groet deze ons al vanuit het bovenraam van zijn kleine Benedenstadwoning, die zich halverwege de Nijmeegse Waalheuvel bevindt.
In tegenstelling tot veel moderne dichters vindt Rothuizen het leuk zich strak aan de sonnetvorm te houden. Dat is een veertiende-eeuws veertienregelig gedicht met een rijmschema van abba abba cdc dcd én een wending na de tweede strofe. Rothuizen geeft aan dat hij ‘gefascineerd door die vorm’ was. “Er wordt wel gezegd dat mijn gedichten te veel op de vorm gericht zijn, maar ik hoop dat dat niet te veel het geval is.” Rothuizen geeft aan dat hij later ook meer het vrije vers is gaan gebruiken, maar: “Zoals de Duitsers zeggen: In der Beschränkung zeigt sich erst der Meister.”
Het gedicht dat Rothuizen voorleest gaat over het begraven van zijn poes Lapje, die bijna vijftien jaar was. “Daar waren we heel erg aan gehecht. Dus ik dacht: daar moeten we een monumentje voor maken.” Dat monument werd het gedicht ‘Bruidsbed’. De naam verwijst naar de klimplant bruidssluier, dat het tuingrafje na drie weken vakantie had overwoekerd.
Bruidsbed
Ik snoei de bruidssluier op enkelhoogte,
wil niet dat hij de aarde raken zou,
hier maak ik voor de poes tegen de kou
een onderkomen met een ereboogje.
’t is logisch dat ik Lapje bij me hou
al is haar ziel verwaaid, haar oog gebroken.
Tegels gelicht, de spa in ’t zand gestoken
krijgt ze een bed voor nacht en dag en dauw.
Ik neem, nu het weer kan maar niet meer hoeft,
vakantie. Eind augustus. Verre streken
moesten ambitieus worden geproefd.
Bij thuiskomst na drie leeggelopen weken
zoek ik vergeefs de sporen waar ik groef:
de sluier spreidde – najaarsgroen – een deken.
Hans Rothuizen
De maandelijkse poëziewandeling wordt beurtelings verzorgd door Meja Spaargaren, Marijke Hanegraaf, Jan Verhoeven en Willeke Roerdinkholder. Elk van hen is poëzieliefhebber en/of schrijver, waarbij Marijke Hanegraaf de meeste bekendheid geniet. Een bundel, die de meeste besproken en gelezen gedichten van de wandeling bevat, is bij de prijs inbegrepen.
Aanmelden kan via [email protected].
Ook is het mogelijk om onder begeleiding van een van de gidsen met een eigen groep de poëziewandeling te lopen. Hiervoor kun je contact opnemen met Jan Verhoeven, coördinator van de gidsen, via [email protected].
10 augustus 2024
Twee zeer ingrijpende gebeurtenissen hebben het dichterschap van Mustafa Kör bepaald. Kör noemt zichzelf het levende bewijs dat poëzie levens kan redden.
Op 10 augustus om 14.00 uur is hij voor een interview te gast in het PcN.
De in Komya (Turkije) geboren Mustafa Kör (1976) verhuist op driejarige leeftijd met zijn vader en moeder naar Maasmechelen in Belgisch Limburg waar zijn vader in de mijnbouw gaat werken. Het worden jaren van heen en weer pendelen tussen Belgisch Limburg en Turkije. Zijn ouders keren uiteindelijk na twintig jaar voorgoed terug naar Turkije. Mustafa blijft bedrukt achter in Belgisch Limburg en gaat bij zijn broer in diens kebabzaak werken.
In 1998 loopt Mustafa een dwarslaesie op bij een verkeersongeluk, een incident dat zijn leven een nieuwe richting geeft. Hij heeft een baan bij de gemeente, waar hij hoort van een cursus schrijven voor jonge allochtonen. Hier wordt zijn schrijverstalent ontdekt, waarna hij besluit zijn leven aan het schrijven te wijden. In 2003 publiceert hij het verhaal de Uitverkorene, dat wordt bekroond met de Nederlandse El Hizjra-literatuurprijs, het verhaal zal de basis worden voor zijn in 2007 verschenen debuutroman De Lammeren̎̎̎. Dit debuut wordt goed in de literaire wereld ontvangen.
Ook maakt hij naam als poëet. In 2008 wordt hij stadsdichter van de gemeente Genk. Een poëziedebuut laat nog op zich wachten. Dat komt in 2016, met de bundel Ben jij liefde, dat is opgedragen aan zijn vrouw Silvia, een danseres.
Naast het pure schrijven toont hij zich maatschappelijk betrokken bij verschillende projecten waar hij aan deelneemt of die hij opzet. In 2019 gaat hij de uitdaging aan om samen met dertien jongeren van de Technische School THHI te Tessenderlo door middel van taal meer belangstelling te creëren voor kunst en cultuur. Het wordt een uniek poëzieproject voor het secundair onderwijs met verrassende resultaten.”
In 2021 wordt hij de Dichters des Vaderlands van België, hij volgt de dichter Carel Norac op.
Over deze taak zegt hij:
“Ik wil de poëzie weghalen uit de botanische tuinen waarin zij vaak gehuisvest is. Van die kostbare, maar niettemin hermetische omgeving wil ik de gedichten meenemen naar tuinwijken en zaaien, in de hoop dat mijn poëzie zal bloeien en woekeren als hybride, amorfe, nieuw en affirmatieve vormen.”
In 2024 sluit hij deze periode af met de uitgave van de drietalige verzamelbundel Tot u / Vers vous / An dich. Hij houdt een pleidooi voor het belang van de poëzie. “Ga niet voor structuur en het conventionele. Ga voor verwarring en betovering.”
Uit regels als:
“Een siddering die uit de buik van de aarde opsteeg
trok door ons heen toen we beiden inzagen dat
het er niet toe deed of we elkaars talen spraken.”
blijkt een diep besef van het belang om menselijk te blijven, een terugkerend thema in zijn werk.
Mustafa was recent te gast bij Dichters in de Tuin. (Foto: Ineke Janssen)
Voer uw e-mail adres en uw wachtwoord in om u op de website te identificeren.
Voer uw e-mailadres in en klik op herstellen. Als u met het ingevoerde adres inderdaad al een account heeft bij ons zult u per e-mail een nieuw wachtwoord ontvangen.
